Het oude centrum van Estepona, gelezen vanaf de Torre del Reloj

Het oude centrum van Estepona is een echt stadscentrum, geen decor voor bezoekers. Achter de boulevard ligt een raster van smalle, witgekalkte straten waar de gemeente in tien jaar tijd de auto uit heeft gehaald: ruim 130 straten zijn nu voetgangersgebied, opnieuw bestraat en volgehangen met bloembakken onder het gemeentelijke programma Jardín de la Costa del Sol. Midden daarin slaat de Torre del Reloj nog altijd de uren. Hij bleef alleen over nadat de aardbeving van 1755 de kerk eromheen verwoestte. De rij bij de bakker om acht uur is van hier, ook in november.

Het aanbod is vooral oud en klein. Huizen van twee of drie lagen op percelen van een paar meter breed, met een patio in plaats van een tuin en een dakterras dat de eigenlijke buitenruimte vormt. Daarboven staan lage appartementenblokken uit de jaren zestig en zeventig, langs de Avenida de España en in de straten achter de Plaza de las Flores, meestal zonder lift. Gerenoveerde en onaangeroerde woningen staan in dezelfde straat naast elkaar. Het verschil zit in leidingen, isolatie en de vraag of het dakterras ooit is gelegaliseerd.

Het leven gaat hier te voet, en het gaat het hele jaar door. Op Calle Real loopt het dagelijkse verkeer van de stad zelf: apotheek, ijzerwarenwinkel, de viswinkel, drie generaties aan één tafeltje buiten. De Ruta de Murales Artísticos heeft 64 beschilderde gevels door de stad verspreid, en dat verandert het gevoel van een gewoon woonblok meer dan een reisgids kan uitleggen. Februari is stil maar niet dicht: de restaurants aan de Plaza de las Flores blijven open, om zes uur loopt de boulevard vol en het gemeentelijke Orquidario houdt de winter door zijn deuren open.

Het eerlijke bezwaar is de bereikbaarheid. Een autovrij centrum is prettig om in te wonen en lastig om te bereiken. Bezorging, een verhuizing en alles waar een bestelbus bij komt kijken vraagt planning. Een parkeerplaats voor bewoners koopt u apart van de woning. En vier trappen zonder lift is een beslissing over de komende twintig jaar, niet over de komende twee. Panden van deze leeftijd hebben bovendien de gewone Spaanse kwesties: gedeelde afvoeren, bouwmuren en een vereniging van eigenaars (comunidad de propietarios) met een reservefonds dat dunner kan zijn dan het dak dat het moet dekken.

Paula ziet de markt hier zo: het centrum drijft op het feit dat er werkelijk gewoond wordt. Wie hier komt kijken, heeft de stroken aan zee verderop meestal al gezien en bewust laten liggen. De vraag is constant in plaats van seizoensgebonden, want wat een huis hier in juli laat werken, laat het ook in januari werken. De rem zit op het aanbod: het oude centrum heeft een vaste omvang, er wordt binnen die grens niets bijgebouwd, en een goed gerenoveerd huis aan een brede straat is zeldzamer dan het aantal advertenties ten westen van de haven doet vermoeden.

De kern is pre-industrieel: smalle huizen van twee of drie lagen, dragende muren, kleine ramen, een patio en een plat dak dat als terras dient. Daaromheen staan de eerste appartementenblokken van de stad, vooral uit de jaren zestig en zeventig, vier of vijf lagen hoog, met balkons aan de straat en trappen in plaats van liften. Van hedendaagse bouw is nauwelijks sprake; waar die er is, gaat het om een uitgeklede casco achter een beschermde gevel. Renovatieobjecten zijn er in overvloed en ze zijn eerlijk: de muren staan, en alles daarbinnen, van bedrading tot afvoer, is doorgaans het project.

De ochtend is van de markt en de bakkers; men eet laat en men eet buiten de deur, op de Plaza de las Flores en in de straten eromheen. De schoolrit is kort en meestal te voet, omdat de openbare scholen in de stad zelf staan en niet aan een randweg. Geluid wordt het vaakst onderschat: een autovrije straat draagt stemmen, stoelen en vuilniswagens, en een terras onder een slaapkamerraam is in augustus tot ver na middernacht hoorbaar. In februari loopt de boulevard om zes uur nog steeds vol, blijft het Orquidario open en zijn de restaurants die ertoe doen nooit dichtgegaan.

Het past bij wie een Spaans stadje wil in plaats van een adres aan zee: bewoners voor het hele jaar, kopers die van plan zijn Spaans te spreken, en iedereen wiens ideale zaterdag te voet begint. Het past niet bij een gezin dat twee parkeerplaatsen en een tuin nodig heeft, bij wie een zwembad wil zonder gedeeld dakterras, of bij wie over tien jaar geen vier trappen meer wil lopen. Draait uw zoektocht in werkelijkheid om zeezicht en een eigen perceel, dan stelt het centrum u teleur en een van de stroken ten oosten van de haven niet.